Jednym z najczęściej popełnianych wykroczeń drogowych jest przekroczenie prędkości. Sposobem na łamiących przepisy mają być wysokie kary finansowe. Kierowcy piraci mogą otrzymać mandat podczas rutynowej kontroli, ale także po sfotografowaniu przez fotoradar. Jak działa takie urządzenie i z jakiej odległości fotoradar robi zdjęcia? Z ilu metrów łapie fotoradar? Sprawdzamy.
W Polsce funkcjonuje ponad 600 urządzeń pomiarowych, czyli fotoradarów stacjonarnych, mobilnych oraz odcinkowych pomiarów prędkości. Ich liczba jest stale zwiększana, a starsze modele zastępowane są nowoczesnymi, zapewniającymi precyzyjniejsze pomiary. Od 2022 roku, czyli od momentu nowelizacji taryfikatora mandatów, kierowcy przekraczający dozwoloną prędkość o ponad 70 km/h karani są mandatem w wysokości 2500 zł, otrzymują też 15 punktów karnych. Recydywiści (osoby popełniające dane wykroczenie kolejny raz) muszą liczyć się z mandatem dwukrotnie wyższym. Fotoradary są postrachem wielu zmotoryzowanych, a jednym z kluczowych pytań jest to o zasięg urządzenia, czyli z jakiej odległości fotoradar robi zdjęcia.
Czym jest i jak działa fotoradar?
Fotoradar jest urządzeniem rejestrującym prędkość pojazdu. Zbudowany jest z kilku elementów:
- radaru, który emituje fale (wysyłane fale odbijają się od nadjeżdżającego pojazdu, radar mierzy czas, w jakim fale wracają, co pozwala określić szybkość, z jaką pojazd się poruszał),
- lampy błyskowej,
- modułu wykonującego zdjęcie,
- modułu zbierającego dane i przekazującego go do bazy.
Fotoradar wykonuje zdjęcia pojazdom, które poruszają się z nadmierną prędkością. Następnie wybierane jest to najdokładniejsze, na którym widać jak najwięcej szczegółów. Fotografia trafia do bazy centralnego przetwarzania, a Główny Inspektorat Transportu Drogowego uzyskuje dane teleadresowe właściciela pojazdu. Ten otrzyma prośbę o wskazanie kierującego pojazdem.
Ważne! Aparat uruchamia się dokładnie w tym momencie, w którym zaczyna obowiązywać ograniczenie prędkości.
Głównym zadaniem fotoradaru jest rejestracja wykroczeń drogowych jak zbyt szybka jazda, ale też przejazd na czerwonym świetle. Informacje pozyskane dzięki fotoradarom są używane do wystawienia mandatu za złamanie przepisów. Kierowców interesuje, co widać na zdjęciu z fotoradaru i przede wszystkim, jaki zasięg ma fotoradar? Poniżej wyjaśniamy, co warto wiedzieć na ten temat.
Jak działa fotoradar – co widać na zdjęciu?
Na zdjęciu z fotoradaru widać sylwetkę i często także twarz kierowcy. Urządzenia rejestrują numer rejestracyjny pojazdu. Do bazy trafią najważniejsze informacje o wykroczeniu drogowym:
- godzina wykonania zdjęcia,
- miejsce wykonania zdjęcia,
- miejsce przekroczenia prędkości,
- dozwolona prędkość (na danym odcinku trasy),
- zmierzona prędkość pojazdu.
Najnowsze, nowoczesne urządzenia korzystające z lampy błyskowej lub oświetlenia w podczerwieni, wykonują czytelne zdjęcia nawet w nocy. Fotoradary mogą robić zdjęcia zarówno w odcieniach szarości, jak i w kolorze.
Obecnie fotoradary wykorzystują najnowszą technologię radarową, co umożliwia wykonanie precyzyjnego pomiaru prędkości także w trudnych warunkach atmosferycznych i z większej odległości.
Z jakiej odległości fotoradar robi zdjęcie?
Zwykle przekroczenie prędkości jest rejestrowane, gdy samochód znajdzie się w odległości 30-70 metrów od urządzenia. Zależy to jednak od rodzaju fotoradaru, ustawień operatora systemu (konfiguracji). Warto jednak pamiętać, że bardziej zaawansowany model może wykonać zdjęcie nawet z odległości kilkuset metrów.
Pamiętaj! Fotoradary mają zaprogramowany margines tolerancji. Najczęściej wynosi on 10 km/h powyżej obowiązującego limitu prędkości. W praktyce oznacza to, że fotoradar robi zdjęcia dopiero wtedy, gdy kierowca przekroczy dozwoloną prędkość o więcej niż 10 km/h.
Fotoradar robi zdjęcia pod kątem w stosunku do kierunku jazdy pojazdów. Wartość ta wpływa na odległość, z jakiej urządzenie rejestruje prędkość. Zależność jest prosta – im mniejszy kąt, tym większa odległość pomiaru.
To, z jakiej odległości łapie fotoradar, zależy od kilku składowych. Oto czynniki wpływające na zasięg fotoradaru:
- rodzaju drogi – na autostradach i drogach ekspresowych urządzenia mogą wykonywać pomiary z większej odległości niż np. w obszarze zabudowanym,
- warunków atmosferycznych – zasięg fotoradaru może być ograniczony podczas opadów, mgły itp.,
- próg tolerancji – im jest wyższy, tym większa odległość pomiaru.
Ciekawostka! Standardowe fotoradary (Fotorapid CM) mają zasięg od kilkudziesięciu do kilkuset metrów. Nowoczesne fotoradary, korzystające z zaawansowanej technologii, mają jeszcze większy zasięg i możliwości – Multaradar CD, który może monitorować do 6 pasów ruchu i precyzyjnie wskazać ten, na którym doszło do przekroczenia prędkości, natomiast Mesta Fusion RN monitoruje jednocześnie 32 pojazdy na kilku pasach ruchu.
Czym jest odcinkowy pomiar prędkości?
Poza punktowymi fotoradarami funkcjonuje również tzw. odcinkowy pomiar prędkości pojazdu. Jest to system, który bada średnią prędkość pojazdu na danym odcinku drogi i porównuje ją z wartością dozwoloną. Kamery rozmieszczone są na bramce wjazdowej i wyjazdowej – odnotowują one czas wjazdu i wyjazdu samochodu, rejestrują także dane samochodu.
Zestawienie czasu wjazdu i wyjazdu pozwala obliczyć prędkość, z jaką jechał kierowca i zweryfikować, czy nie został przekroczony dozwolony limit.
Standardowe fotoradary i odcinkowy pomiar prędkości wzajemnie się uzupełniają. Radar mierzy prędkość punktowo, system odcinkowego pomiaru weryfikuje prędkość na danym odcinku drogi (oblicza średnią z danego odcinka na podstawie danych zmierzonych na wjeździe i wyjeździe).
Fotoradar zrobił zdjęcie – co dalej?
Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców pomaga w ustaleniu tożsamości właściciela pojazdu. Jeśli kierowca przekroczył dozwoloną prędkość, co zarejestrował fotoradar, posiadacz samochodu otrzyma pismo. Będzie to list z Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym z prośbą o wskazanie osoby, która dopuściła się wykroczenia (przekroczyła dozwoloną prędkość).
Osoba, która otrzyma list, ma do wyboru trzy rozwiązania. Każde z nich wiąże się z innymi konsekwencjami.
- Przyznanie się do wykroczenia, przyjęcie i opłacenie nałożonego mandatu, bądź odmowa przyjęcia mandatu (sprawa trafi do sądu).
- Wskazanie innej osoby, która prowadziła samochód.
- Odmowa wskazania osoby prowadzącej pojazd i zapłaty mandatu (za odmowę wskazania kierującego grozi grzywna) lub odmowa wskazania kierowcy i opłacenie mandatu.
Na zapłatę mandatu kierowca ma 7 dni. Może zapłacić na poczcie, w banku lub online. Dane do przelewu znajdują się na blankiecie mandatu (numer indywidualnego rachunku bankowego), w tytule należy podać imię, nazwisko oraz numer mandatu.
Czy można uniknąć mandatu z fotoradaru?
Jedynym sposobem na uniknięcie mandatu jest bezpieczna jazda, z odpowiednią prędkością. Za zbyt szybką jazdę kierowca otrzyma grzywnę i punkty karne.
Istnieje kilka przypadków, w których kierowca może odwołać się od mandatu. Jego zasadność można podważyć, gdy:
- na zdjęciu widać dwa pojazdy jadące obok siebie,
- mandat wystawiono po roku od momentu popełnienia wykroczenia,
- nie przesłano wraz z mandatem kopii świadectwa legalizacji urządzenia,
- wykroczenie spowodowała choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe, zakłócenie czynności psychicznych.
Kierowca przekonany, że otrzymał mandat niesłusznie, może złożyć odwołanie w ciągu 7 dni od daty otrzymania pisma. Należy je dostarczyć do sądu właściwego dla miejsca popełnienia wykroczenia (osobiście lub wysyłając listem poleconym).

