Mandat za przekroczenie prędkości to jedna z najczęściej nakładanych na kierowcę grzywien. W 2022 roku znowelizowano taryfikator mandatów, w którym uwzględniono wysokie kary za zbyt szybką jazdę. Co ważne, wykroczenie to karane jest również punktami karnymi, a nawet zatrzymaniem prawa jazdy. Ile zapłaci kierowca, na którego nałożony zostanie mandat za przekroczenie prędkości? Przeczytaj!
Przekroczenie prędkości to jedna z najczęstszych przyczyn wypadków drogowych. Nic dziwnego, że wciąż podejmowane są próby walki z tym wykroczeniem – stąd zwiększenie kar finansowych za zbyt szybką jazdę. Kierowca może też otrzymać maksymalną jednorazową liczbę punktów karnych (15 karniaków), jeśli przekroczy dozwoloną prędkości o 70 km/h. Co więcej, zbyt szybka jazda może skończyć się utratą prawa jazdy – kierowca przekraczający prędkość w terenie zabudowanym o 50 km/h straci uprawnienia na 3 miesiące. Choć w 2025 roku nie wprowadzono zmian w taryfikatorze mandatów, planowane są modyfikacje, które mają powstrzymać kierowców przed przekraczaniem dopuszczalnej prędkości.
Mandat za przekroczenie prędkości – taryfikator mandatów
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości to powód do ukarania kierowcy, nałożenia na niego grzywny w drodze mandatu karnego. Jak wysoka będzie kara? Zależy to od skali wykroczenia, czyli od tego, o ile przekroczył dopuszczalną prędkość. Oczywiste jest, że im szybciej kierowca pojedzie, tym wyższy mandat dostanie.
Nowy taryfikator mandatów uwzględnia następujące kary za przekroczenie dopuszczalnej prędkości:
- do 10 km/h – 50 zł;
- 11-15 km/h – 100 zł;
- 16-20 km/h – 200 zł;
- 21-25 km/h – 300 zł;
- 26-30 km/h – 400 zł;
- 31-40 km/h – 800 zł/1600 zł;
- 41-50 km/h – 1000/2000 zł;
- 51-60 km/h – 1500/3000 zł;
- 61-70 km/h – 2000/4000 zł;
- przekroczenie prędkości o 71 i więcej – 2500/5000 zł.
Ważne! Za popełnienie tego samego wykroczenia w ciągu dwóch lat kierowca zapłaci podwójną stawkę. Jest to tzw. recydywa.
Najwyższa kara za przekroczenie dopuszczalnej prędkości może wynieść nawet 5000 zł, najniższa 50 zł.
Wyjątkowo surowo jest karane przekroczenie prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym. Kierowca straci prawo jazdy na 3 miesiące.
Mandat za przekroczenie prędkości to nie wszystko
Za przekroczenie prędkości kierowca dostanie także punkty karne:
- do 10 km/h – 1 punkt;
- 16-20 km/h – 2 punkty;
- 21-25 km/h – 5 punktów;
- 26-30 km/h – 7 punktów karnych;
- 31-40 km/h – 9 punktów;
- 41-50 km/h – 11 punktów karnych;
- 51-60 km/h – 13 punktów;
- 61-70 km/h – 14 punktów karnych;
- 71 km/h i powyżej – 15 punktów.
Zależność jest identyczna jak w przypadku wysokości mandatów – im szybciej pojedzie kierowca, tym więcej karniaków wpadnie na jego konto.
Ważne! Po przekroczeniu limitu punktów karnych kierowca traci prawo jazdy. Limit wynosi 24 punkty dla doświadczonego kierowcy i 20 dla początkującego, który uprawnienia ma krócej niż rok.
Zbyt szybka jazda, nieprzestrzeganie dozwolonej prędkości może doprowadzić do odebrania uprawnień. Oczywiście konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze – to wykroczenie jest najczęstszą przyczyną kolizji i poważnych wypadków.
Czy mandat za przekroczenie prędkości trzeba zapłacić?
Kierowca ma prawo odmówić przyjęcia mandatu i zawsze powinien zostać poinformowany o takiej możliwości. Niestety, oznacza to dalsze konsekwencje – sprawa zostanie skierowana do sądu, który będzie orzekał, czy nałożono go bezprawnie. Jeśli kierowca okaże się winnym, grzywna może znacznie wzrosnąć, nawet do 30 tys. złotych. Krótko mówiąc, nie opłaca się odmawiać przyjęcia mandatu za zbyt szybką jazdę.
Pamiętaj! Mandat możesz zapłacić w banku, na poczcie, ale także przez internet. Wszystkie dane do przelewu znajdziesz na blankiecie mandatu.
Mandat nałożony przez policję należy zapłacić na rachunek bankowy Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu.
Mandat za przekroczenie prędkości z fotoradaru
Przekroczenie prędkości może zostać zarejestrowane również przez fotoradar stacjonarny. To urządzenie do pomiaru prędkości wykonuje zdjęcie, gdy odnotuje zbyt szybką jazdę na danym odcinku drogi. Na fotografii widoczna jest tablica rejestracyjna, a nawet twarz kierującego. Pozostałe informacje to miejsce oraz data wykroczenia, dopuszczalna prędkość oraz prędkość, z jaką poruszał się kierowca.
Na podstawie zdjęcia i uzyskanych informacji zostaje wystawiony i wysłany do kierowcy mandat oraz prośba o wskazanie kierującego pojazdem. Właściciel samochodu może:
- przyznać się do wykroczenia, przyjąć mandat lub odmówić przyjęcia mandatu;
- wskazać inną osobę jako kierowcę pojazdu;
- nie wskazywać kierującego pojazdem, zapłacić mandat lub odmówić jego przyjęcia.
Pamiętaj! Jeśli odmówisz wskazania osoby prowadzącej, zapłacisz grzywnę. Jeżeli nie przyjmiesz mandatu, sprawa zostanie skierowana do sądu.
Mandat z fotoradaru może przyjść w terminie do 180 dni od momentu ujawnienia wykroczenia, nie jego popełnienia. Na zapłatę kierowca ma 7 dni.
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości – pozostałe konsekwencje
Przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy. Funkcjonariusz wręcza kierowcy pokwitowanie, które uprawnia do poruszania się samochodem przez 24 godziny – to czas na powrót do domu i odstawienie pojazdu.
Ważne! Funkcjonariusz zabiera prawo jazdy za pokwitowaniem. Nie jest to tożsame z zatrzymaniem prawa jazdy. Zatrzymanie oznacza odebranie prawa do kierowania pojazdem na określony czas, nie jest natomiast cofnięciem uprawnień.
Jeśli mimo zatrzymania prawa jazdy kierowca nadal będzie prowadził i zostanie przyłapany, okres zatrzymania uprawnień będzie wydłużony do pół roku. Ponowne popełnienie tego wykroczenia poskutkuje pozbawieniem prawa jazdy – kierowca będzie musiał zdać egzaminy państwowe.
Przekroczenie prędkości o 50 km/h poza terenem zabudowanym
Za przekroczenie prędkości o 50 km/h poza terenem zabudowanym prawo jazdy nie zostanie zatrzymane. Kierowcy grozi jednak kara finansowa, czyli grzywna zgodna z obowiązującym taryfikatorem mandatów.
W 2025 roku planowane są jednak zmiany. Zgodnie z zapowiedziami, również przekroczenie prędkości o 50 km/h poza terenem zabudowanym ma być karane zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące. Nie wiadomo, jednak kiedy, i czy w ogóle, przepis ten wejdzie w życie.
Mandat za przekroczenie prędkości a punkty karne
Zbyt szybka jazda oznacza też nałożenie punktów karnych, nawet maksymalnej jednorazowej liczby 15 karniaków. Kilka wykroczeń może doprowadzić kierowcę do przekroczenia limitu punktów i odebrania prawa jazdy. Jak odzyskać uprawnienia? Wszystko zależy od tego, czy limit przekroczył doświadczony, czy młody kierowca.
- Kierowca, który praw jazdy miał krócej niż rok traci uprawnienia i musi ponownie przejść przez kurs oraz zdać egzamin państwowy.
- Doświadczony kierowca, który prowadzi samochód od kilku lat, zostanie skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Jeśli go nie zda, będzie musiał zapisać się na kurs prawa jazdy i podejść do egzaminów państwowych.
Pamiętaj! Jeśli masz prawo jazdy dłużej niż rok i nie przekroczyłeś limitu 24 punktów, możesz raz na pół roku wziąć udział w kursie reedukacyjnym, dzięki któremu masz szansę zmniejszyć liczbę punktów karnych o 6. Tym samym oddali się widmo utraty prawa jazdy za przekroczenie limitu karniaków.
Mandaty za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu
Kara grzywny grozi kierowcy nie tylko za przekroczenie prędkości. W taryfikatorze mandatów uwzględnione zostały także inne wykroczenia drogowe, choćby te związane z ruchem pieszych. Trzeba pamiętać, że od 2021 roku funkcjonuje przepis mówiący, iż pieszy znajdujący się na pasach, a także sygnalizujący zamiar wejścia na przejście, ma pierwszeństwo. Kierujący pojazdem musi zatrzymać się i umożliwić mu bezpieczne przejście. Za nieprzestrzeganie tych zasad grożą mu surowe konsekwencje, przede wszystkim wysokie mandaty:
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, który znajduje się na przejściu dla pieszych lub wchodzi na przejście – 1500/3000 zł;
- nieustąpienie przez kierowcę, który skręca w drogę poprzeczną pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu przez skrzyżowanie z jezdnią, na którą wjeżdża – 1500/3000 zł;
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas cofania pojazdu, włączania się do ruchu, a także w strefie zamieszkania – 1500/3000 zł;
- niezatrzymanie pojazdu w celu umożliwienia przejścia przez jezdnię osobie niepełnosprawnej – 1500/3000 zł;
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas przejeżdżania przez chodnik lub drogę dla pieszych – 1500/3000 zł;
- naruszenie zakazu jazdy wzdłuż po chodniku oraz przejściu dla pieszych – 1500/3000 zł.
- omijanie pojazdu jadącego w tym samym kierunku, który zatrzymał się, by ustąpić pierwszeństwa pieszemu – 1500/3000 zł.
Pamiętaj! Kierowca jest zobowiązany do zatrzymania pojazdu w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu, aby umożliwić mu przejście na drugą stronę.
Mandaty za naruszenie zakazu wyprzedzania pojazdu
Kierowca zostanie ukarany również za nieprawidłowe wyprzedzanie pojazdu, a także za złamanie zakazu wyprzedzania. I w tym przypadku grożą mu wysokie kary finansowe.
Do naruszenia zakazu wyprzedzania dojdzie, gdy kierowca będzie wyprzedzał na skrzyżowaniu, przejeździe kolejowym, rowerowym, a także wszędzie tam, gdzie ustawiono znak zakazu wyprzedzania. I tak za wykroczenie grozi mandat:
- za wyprzedzanie pojazdu z niewłaściwej strony – 1000/2000 zł;
- za naruszenie zakazu wyprzedzania pojazdu przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia, na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi, pojazdu uprzywilejowanego na obszarze zabudowanym – 1000/2000 zł;
- za wyprzedzanie bez zachowania bezpiecznego odstępu od wyprzedzanego pojazdu lub innego uczestnika ruchu – 300 zł;
- w przypadku zwiększenia prędkości przez kierowcę wyprzedzanego pojazdu – 350 zł.
Kierujący pojazdem musi pamiętać, że wykonując manewr wyprzedzania, nie powinien stwarzać zagrożenia dla ruchu drogowego. Zanim zacznie wyprzedzać, musi upewnić się, że ma dostatecznie dużo miejsca do kontynuowania jazdy i dobrą widoczność.
Mandaty za nieprawidłowe przewożenie pasażerów
W taryfikatorze mandatów znowelizowanym w 2022 roku uwzględniono również kary za nieprawidłowe przewożenie pasażerów, a szczególnie najmłodszych. Chodzi o niekorzystanie z fotelików bezpieczeństwa, czy ich nieprawidłowy montaż. Ukarane zostanie także kierowanie pojazdem przewożącym pasażerów niekorzystających z pasów bezpieczeństwa.
Oto kilka przykładowych naruszeń przepisów, za które na kierującego zostanie nałożony mandat:
- przewożenie dziecka w foteliku na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego tyłem do kierunku jazdy, gdy jest aktywna poduszka powietrzna – 300 zł;
- przewożenie dziecka mającego mniej niż 150 cm wzrostu poza fotelikiem bezpieczeństwa lub innym urządzeniem przytrzymującym dla dzieci – 300 zł;
- przewożenie na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego, poza fotelikiem, dziecka mającego mniej niż 150 cm wzrostu – 300 zł;
- przewożenie dziecka w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci zainstalowanym niezgodnie z zaleceniami producenta urządzenia, wskazującymi, w jaki sposób urządzenie może być bezpiecznie stosowane – 300 zł;
- niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy – 100 zł;
- kierowanie pojazdem przewożącym pasażerów niekorzystających z pasów bezpieczeństwa – 100 zł;
- przewożenie osób pojazdem nieprzeznaczonym lub nieprzystosowanym do tego celu – 300 zł za każdą osobę;
- przewóz osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu albo wynikających z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji – 300 zł za każdą osobę.
Mandaty za pozostałe wykroczenia drogowe
Lista wykroczeń drogowych, za które kierowca zostanie ukarany mandatem jest znacznie dłuższa, a kary mogą sięgać nawet 5 tys. złotych. Nieprzyjęcie mandatu oznacza skierowanie sprawy do sądu. Jeśli sąd orzeknie na niekorzyść kierowcy, kara może wzrosnąć do 30 tys. zł – to maksymalna wysokość grzywny nakładanej sądownie. Dotyczy to najpoważniejszych wykroczeń jak:
- prowadzenie pojazdu przez osobę będącą pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających;
- niezatrzymane się do kontroli drogowej;
- stwarzanie zagrożenia w ruchu drogowym oraz nieudzielenie pomocy ofiarom wypadków;
- prowadzenie pojazdu mechanicznego bez wymaganych uprawnień;
- nieprzestrzeganie zakazu wyprzedzania.
Mandat za przekroczenie prędkości a ubezpieczenie OC
Kierowcy zastanawiają się często, czy otrzymane mandaty oraz punkty karne mogą wpływać na wysokość składki OC. Powinni pamiętać, że towarzystwa ubezpieczeniowe mają wgląd do informacji na temat nałożonych na kierowcę kar. Mogą też uwzględniać je podczas szacowania ryzyka i obliczania wysokości składki. Dlaczego? Każda firma oferująca OC bierze pod uwagę różne czynniki – wiek i doświadczenie kierowcy, uzbierane zniżki za bezszkodową jazdę, a także markę czy rocznik pojazdu. Liczy się przebieg, pojemność silnika, a nawet stan cywilny ubezpieczającego.
Wszystkie te informacje mają pomóc ocenić, jak duże jest ryzyko i umożliwić dostosowanie do niego wysokości składki. Co może zrobić kierowca, by zapłacić mniej? Oczywiście jeździć zgodnie z przepisami. Może też skorzystać z internetowego kalkulatora OC i AC i sprawdzić ceny polis w różnych towarzystwach. Każde z nich proponuje OC o takim samym zakresie ochrony.
Ważne! Trzeba też pamiętać, że za brak OC kierowca zapłaci karę. W 2025 roku sięga ona aż 9330 zł za 14-dniową zwłokę z opłatą składki.
