Pasy bezpieczeństwa są jednym z obowiązkowych elementów wyposażenia samochodu, ich zadaniem jest ochrona kierowcy i pasażerów. Jazda bez zapiętych pasów jest wykroczeniem, za które grozi kara grzywny. Co ważne, nie tylko kierowca powinien podróżować przypięty pasami, obowiązek ten dotyczy każdej osoby znajdującej się w pojeździe. Czy policjant może nałożyć mandat za niezapięte pasy pasażera? Jak wysoka będzie kara?
Jazda bez zapiętych pasów bezpieczeństwa to wyraz ignorancji i beztroski, które mogą dużo kosztować. Zadaniem pasów jest przytrzymanie ciała osoby znajdującej się w pojeździe w momencie, gdy dojdzie do gwałtownego hamowania czy kolizji. Tym samym pasy zapobiegają przemieszczaniu się, uderzeniom w elementy wewnątrz samochodu oraz wypadnięciu z pojazdu. Badania pokazują, że jazda z zapiętymi pasami jest najskuteczniejszym sposobem zapobiegania ciężkim urazom i śmierci w wypadkach drogowych. Nic dziwnego, że przepisy prawa nakładają na podróżnych obowiązek jazdy z zapiętymi pasami bezpieczeństwa, a niezastosowanie się do nich grozi karą.
Mandat za niezapięte pasy – co mówią przepisy?
Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa wynika bezpośrednio z zapisów Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy (…)
art. 39 ust. 1
Jazda bez zapiętych pasów jest traktowana jako wykroczenie, za które grozi mandat oraz punkty karne. Co ważne, grzywna może zostać nałożona nie tylko na kierowcę, ale również pasażerów, którzy nie korzystają z pasów bezpieczeństwa.
Ważne! Prawo przewiduje wyjątki, czyli sytuacje, w których możliwe jest podróżowanie bez zapiętych pasów.
Kiedy brak zapiętych pasów bezpieczeństwa nie jest wykroczeniem?
W Kodeksie drogowym (przytoczony art. 39) znajduje się lista osób wyłączonych z obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa. Należą do nich przede wszystkim kobiety w widocznej ciąży oraz osoby posiadające zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w grupie osób zwolnionych z konieczności jazdy z zapiętymi pasami znajdują się również:
- kierujący taksówką przewożący pasażerów,
- instruktorzy i egzaminatorzy podczas szkolenia lub egzaminu,
- zespoły medyczne w trakcie udzielania pomocy medycznej,
- policjanci, funkcjonariusze ABW, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, żołnierze Sił Zbrojnych RP podczas przewożenia osoby zatrzymanej,
- żołnierze Żandarmerii Wojskowej w trakcie wykonywania czynności ochronnych,
- konwojenci podczas przewożenia pieniędzy,
- osoby chore lub niepełnosprawne przewożone na noszach, w wózku inwalidzkim.
Ile wynosi mandat za niezapięte pasy
Mandat za brak pasów wynosi 100 zł. Kierowca zapłaci nie tylko za siebie, ale także za pasażerów, którzy nie zapięli pasów. W aktualnym taryfikatorze uwzględniono dwa przypadki:
- niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy,
- kierowanie pojazdem przewożącym pasażerów niekorzystających z pasów bezpieczeństwa.
W obu tych sytuacjach wysokość mandatu jest taka sama.
Czy kierowca odpowiada za brak pasów pasażera? Kto dostaje mandat za pasy?
Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa dotyczy wszystkich podróżnych (poza wymienionymi wyjątkami). Co ciekawe, mandat zapłaci zarówno pasażer, jak i kierowca (po 100 zł).
Jeśli jednak kierowca zatrzymany do kontroli ma zapięte pasy i poinformuje policjanta, że przypomniał swoim pasażerom o obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa przed jazdą, nie zostanie ukarany grzywną. Mandat zapłaci jedynie osoba, która zlekceważyła przepis nakazujący podróżowanie z zapiętymi pasami.
Pamiętaj! Jako kierowca masz obowiązek upomnieć swoich pasażerów, przypomnieć o obowiązku jazdy z zapiętymi pasami. Odpowiadasz za osoby jadące z Tobą w samochodzie i dlatego możesz zostać ukarany mandatem, jeśli pasażerowie zlekceważą przepisy (a Ty nie przypomniałeś, nie dopilnowałeś).
Mandat za niezapięte pasy to nie wszystko
Za jazdę bez pasów bezpieczeństwa kierowcy grozi nie tylko grzywna, ale też punkty karne. Aktualny taryfikator przewiduje aż 5 punktów karnych za to wykroczenie. To sporo, biorąc pod uwagę, że limit punktów karnych wynosi 24 dla doświadczonych kierowców i 20 dla początkujących. Jego przekroczenie prowadzi do poważnych konsekwencji – konieczności poddania się badaniom psychologicznym i zdawania egzaminów lub ponownego przejścia całego kursu jazdy (w przypadku kierowców mających uprawnienia krócej niż rok).
Czy można uniknąć mandatu za brak pasów?
Jeśli zostaniesz zatrzymany do kontroli i okaże się, że nie zapiąłeś pasów, otrzymasz mandat i punkty karne – chyba że należysz do jednej z omówionych grup wyłączonych z tego obowiązku.
Mandatu możesz uniknąć, zapinając pasy i upewniając się, że wszystkie osoby podróżujące z Tobą również mają zapięte pasy bezpieczeństwa.
Pamiętaj! Mandat za niezapięte pasy to kara, która ma zmotywować kierowcę i pasażerów. Możliwość karania grzywną wprowadzono w celu zwiększenia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego – jazda w pasach pozwala zminimalizować obrażenia, jakich podróżni mogą doznać podczas kolizji czy wypadku samochodowego. Brak pasów bezpieczeństwa zwiększa prawdopodobieństwo poważnych obrażeń, a nawet śmierci.
Brak pasów bezpieczeństwa a odszkodowanie
Jazda bez zapiętych pasów bezpieczeństwa może też skutkować obniżeniem odszkodowania z ubezpieczenia – po wypadku ubezpieczyciel może uznać, że pasażer przyczynił się do szkody lub zwiększenia jej rozmiarów.
Podstawą prawną do obniżenia odszkodowania jest art. 362 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny:
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
Niezapinanie pasów w trakcie jazdy to świadome pozbawianie się ochrony, nieodpowiedzialne zachowanie i wykroczenie karane mandatem. Warto pamiętać, że obowiązek zapinania pasów dotyczy też jazdy na krótkim odcinku, w terenie zabudowanym. Grzywnę za jazdę bez pasów może dostać zarówno kierowca, jak i pasażer, dodatkowo prowadzący pojazd otrzyma punkty karne.
