Za jazdę buspasem kierowca otrzyma mandat oraz punkty karne. Choć sam wjazd na pas przeznaczony dla autobusów nie jest karany surowo, grzywna może wzrosnąć, jeśli kierowca dopuści się dodatkowego wykroczenia. Najczęściej jest to przekroczenie linii ciągłej czy tamowanie ruchu drogowego. W niektórych miastach z buspasów legalnie mogą korzystać właściciele samochodów elektrycznych, kierowcy taksówek, motocykliści. Informacji na ten temat należy szukać w lokalnych przepisach.
Kto może legalnie jeździć buspasem?
Buspasy to pasy przeznaczone głównie dla samochodów transportu zbiorowego (pojazdów komunikacji miejskiej), ułatwiające przejazd autobusów. Mają one pomóc szczególnie w godzinach szczytu, kiedy ruch drogowy jest największy. Z kolei szybsze i sprawniejsze przemieszczanie się autobusów miało zachęcić mieszkańców do korzystania z środków transportu publicznego.
Pamiętaj! Specjalne pasy wyznaczone w miastach mają przede wszystkim upłynnić i usprawnić przejazd pojazdów komunikacji publicznej.
Lokalne przepisy dopuszczają też możliwość korzystania z buspasów innych rodzajów pojazdów – po wyznaczonych pasach ruchu często mogą też przemieszczać się kierowcy taksówek i pojazdów uprzywilejowanych.
Lista pojazdów uprawnionych może więc się wydłużyć. W największych miastach to nie tylko autobusy komunikacji miejskiej, dalekobieżne autobusy, trolejbusy, ale też inne pojazdy wykonujące odpłatny przewóz osób na regularnych liniach, taksówki, pojazdy uprzywilejowane (pojazdy służb jak policja, straż pożarna, pogotowie), zespoły ratownictwa medycznego – jeśli zarządca drogi dopuszcza taką możliwość.
Do końca 2027 roku z buspasów mogą legalnie korzystać właściciele aut elektrycznych i napędzanych wodorem. Przywilej ten nie obejmuje samochodów hybrydowych (także typu plug-in), chyba że lokalne oznakowanie wskazuje inaczej (dopuszcza wyjątki od reguły). Kierowcy muszą więc zwracać szczególną uwagę na oznaczenia buspasów (tabliczka DOP wskazuje, jakie pojazdy mogą poruszać się buspasem).
W niektórych miastach obowiązują również określone godziny działania buspasów, poza nimi pas może być udostępniony dla wszystkich kierowców – nie każdy buspas obowiązuje przez całą dobę.
Niestety wielu kierowców samochodów osobowych traktuje buspasy jako dodatkowe pasy, które mogą pomóc uniknąć stania w korku, umożliwią szybszy przejazd czy skrócenie drogi. Taki manewr jest wykroczeniem, za który kierowca zostanie ukarany.
Buspasy, czyli pasy dla autobusów miejskich – co mówią przepisy?
Aktem, w którym znajdziemy informacje o dostępności buspasów jest Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (§49 Znaki). Wskazuje on, że:
- znak D-11 oznacza początek pasa ruchu dla autobusów,
- D-12 oznacza pas ruchu dla autobusów,
- umieszczony przy powyższych znakach drogowych napis lub symbol wskazują, jakie inne pojazdy mogą legalnie poruszać się buspasem (najczęściej są to taksówki, motocykle, pojazdy elektryczne oraz pojazdy Miejskiego Transportu Osób Niepełnosprawnych). Zarządca drogi dopuszcza niekiedy możliwość jazdy buspasem dla innych pojazdów, ale zawsze informują o tym stosowne oznaczenia.
Ważne! Wprowadzenie buspasów miało przynieść wymierne korzyści jak zmniejszenie korków, zwiększenie efektywności komunikacji miejskiej i poprawę jakości powietrza.
Ile wynosi mandat za jazdę buspasem?
Za nieuprawnioną jazdę buspasem grozi mandat, ponieważ jest ona traktowana jako wykroczenie drogowe. Podstawowy mandat wynosi 100 zł, jednak jego wysokość może wzrosnąć, jeśli funkcjonariusz uzna, że kierowca dopuścił się również innych wykroczeń (przekroczył linię ciągłą, stworzył zagrożenie w ruchu itp.).
Nieuprawnione korzystanie z pasa dla autobusów skutkuje mandatem w wysokości:
- 500 zł za utrudnianie lub tamowanie ruchu autobusów,
- 600 zł za wjazd na buspas i jednoczesne przekroczenie linii ciągłej,
- 1000-1500 zł za wymuszenie pierwszeństwa przy wjeździe,
- podwojenie kary w przypadku recydywy (to samo wykroczenie drogowe w ciągu dwóch lat).
Wysokość kary zależy od okoliczności wykroczenia, ale też indywidualnej decyzji funkcjonariusza.
Punkty karne za jazdę buspasami
Jeśli kierowca postanowi jechać buspasem mimo braku uprawnień, musi się liczyć nie tylko z mandatem, ale też punktami karnymi. Za sam wjazd otrzyma 1 punkt karny. W pozostałych przypadkach będzie ich więcej:
- wjazd i przejechanie przez linię ciągłą – 1 za wjechanie na buspas + 5 punktów karnych,
- wymuszenie pierwszeństwa – do 9 punktów (+1 za wjazd na buspas),
- tamowanie ruchu – 1 + 8 punktów.
Pamiętaj! Punkty karne sumują się – jeśli funkcjonariusz uzna, że poza wjazdem na pas popełniłeś też inne wykroczenie, złamałeś przepisy ruchu drogowego, nałoży większą liczbę punktów karnych.
Inne konsekwencje jazdy buspasem
Jazda buspasem jest dość częstym wykroczeniem w polskich miastach, za które grozi mandat oraz punkty karne – jeśli kierowca nie przyjmie mandatu, sprawa trafi do sądu, a grzywna znacznie wzrośnie.
Łamanie przepisów drogowych wiąże się też często z podniesieniem składki za obowiązkowe ubezpieczenie OC. Ubezpieczyciele mają dostęp do informacji na temat mandatów i punktów karnych nałożonych na kierowcę – taka osoba zaliczana jest do grupy ryzyka, dlatego wysokość składki wzrasta.
Z kolei pozostawienie auta na buspasie może skutkować jego odholowaniem na policyjny parking. W takiej sytuacji kierowca zapłaci dodatkowo za holowanie i postój samochodu.
Czy za jazdę buspasem zawsze jest mandat?
Przepisy ruchu drogowego przewidują wyjątki, kiedy kierowca nieuprawniony może skorzystać z buspasa i nie grozi mu za to kara finansowa.
Kierowca bez uprawnień do jazdy buspasem ma prawo korzystać z niego, gdy:
- skręca w drogę poprzeczną,
- dojeżdża do posesji lub wyznaczonego miejsca parkingowego,
- omija przeszkodę.
Skorzystanie z buspasa jest też usprawiedliwione w sytuacjach awaryjnych jak awaria pojazdu czy reakcja na zdarzenie na drodze (kierowca wjeżdża na buspas w celu uniknięcia kolizji).
Ważne! W takich przypadkach liczy się ostrożność. Kierowca musi zadbać, by wjazd na buspas był uzasadniony i trwał jak najkrócej.
Jak uniknąć mandatu za jazdę buspasem?
Aby uniknąć mandatu za jazdę buspasem, należy zwrócić uwagę na lokalne przepisy. To one mówią, czy pojazdy innego rodzaju mogą korzystać z pasów dla autobusów, a także w jakich godzinach obowiązują zasady ogólne. Istotne są tabliczki informacyjne, które o tym informują.
To, że w danym momencie buspas świeci pustkami, nie oznacza, że kierowca może legalnie z niego skorzystać. Jeśli nie ma odpowiednich uprawnień, powinien zachować szczególną czujność i ostrożność. W poszczególnych miastach mogą obowiązywać inne zasady, co oznacza udostępnienie buspasów dla pozostałych uczestników ruchu np. w określonych godzinach. Kierowcy muszą pamiętać, że nie tylko policja czy straż miejska mogą nałożyć mandat za jazdę buspasem. Coraz większe znaczenie ma monitoring miejski – kamery odgrywają istotną rolę w egzekwowaniu przepisów dotyczących buspasów – mówi Katarzyna Gaweł, ekspert w zacomandat. W praktyce oznacza to, że nawet krótki przejazd buspasem może skutkować mandatem. Niestety kierowcy łamią przepisy dotyczące buspasów nagminnie, co doprowadziło do zaostrzenia kontroli.
Kierowcy powinni więc przede wszystkim zachować ostrożność i obserwować oznaczenia dotyczące buspasów. Dzięki temu dowiedzą się, czy i w jakich przypadkach możliwe jest korzystanie z buspasów. Jeśli nie przemieszczają się pojazdem należącym do grupy uprzywilejowanych, powinni zrezygnować z wjeżdżania na buspas – nawet krótki przejazd może zakończyć się mandatem.
