Prawidłowe używanie świateł zwiększa bezpieczeństwo jazdy, poprawia komfort prowadzenia pojazdu, pozwala też uniknąć mandatu. Aktualny taryfikator przewiduje kary za brak świateł lub ich niewłaściwe stosowanie. Kierowca naraża się na grzywnę w wysokości od 100 do 300 zł oraz punkty karne. W skrajnych przypadkach policja może zatrzymać dowód rejestracyjny pojazdu.
Światła samochodowe pełnią kilka ważnych funkcji, przede wszystkim oświetlają drogę przed autem, zwiększają też widoczność pojazdu i umożliwiają prawidłowe wykonywanie manewrów. Nieużywanie oświetlenia lub korzystanie z niego w niewłaściwy sposób może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, szczególnie po zmierzchu lub przy ograniczonej widoczności. Dlatego też jednym z obowiązków kierującego pojazdem jest sprawdzenie świateł przed każdą podróżą.
Jazda bez świateł – co mówią przepisy?
Kwestie związanie z używaniem świateł samochodowych reguluje art. 51 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza. 2. W czasie od świtu do zmierzchu w warunkach normalnej przejrzystości powietrza, zamiast świateł mijania, kierujący pojazdem może używać świateł do jazdy dziennej. 3. W czasie od zmierzchu do świtu, na nieoświetlonych drogach, zamiast świateł mijania lub łącznie z nimi, kierujący pojazdem może używać świateł drogowych, o ile nie oślepi innych kierujących albo pieszych poruszających się w kolumnie.
Prowadzący samochód ma obowiązek stosować się do powyższych zapisów. W ich myśl powinien:
- włączyć światła mijania lub światła do jazdy dziennej w warunkach normalnej przejrzystości,
- korzystać ze świateł drogowych w czasie od zmierzchu do świtu w taki sposób, by nie oślepiać innych,
- korzystać ze świateł przeciwmgielnych na drodze krętej, oznaczonej odpowiednimi znakami, od zmierzchu do świtu także w warunkach normalnej przejrzystości powietrza.
Ważne! Kierujący pojazdem jest zobowiązany używać świateł mijania od zmierzchu do świtu oraz w ciągu dnia w warunkach zmniejszonej widoczności. Jazda bez świateł jest szczególnie niebezpieczna w warunkach ograniczonej widoczności – deszcz, mgła, zmierzch.
Dlaczego za jazdę bez świateł lub ich niewłaściwe użycie grozi mandat?
Oświetlenie pojazdu jest kluczowym elementem bezpieczeństwa na drodze, stąd kary w postaci mandatu czy punktów karnych dla kierowców nieprzestrzegających przepisów. Zadaniem świateł samochodowych jest:
- zapewnienie widoczności pojazdu – samochód jest widoczny dla innych uczestników ruchu drogowego, co pozwala na ocenę odległości i prędkości zbliżającego się auta,
- oświetlanie drogi – kierowca jest w stanie szybciej dostrzec przeszkodę, znak drogowy czy innego uczestnika ruchu i odpowiednio zareagować,
- komunikacja na drodze, informowanie innych o manewrach – np. użycie kierunkowskazów podczas zmiany pasa ruchu czy skrętu.
Ważne! Mandat może zostać nałożony nie tylko za jazdę bez wymaganych świateł, ale też za nieprawidłowe używanie świateł (oślepianie, dezorientowanie innych uczestników ruchu drogowego). Oślepiony kierowca może stracić kontrolę nad samochodem i doprowadzić do kolizji lub wypadku drogowego.
Jak wysoki jest mandat za brak świateł w samochodzie?
Wysokość mandatu zależy od tego, o które światła chodzi oraz w jakich okolicznościach i jakiego zaniedbania dopuścił się kierowca.
Pamiętaj! Brak świateł lub nieprawidłowe używanie oświetlenia może skutkować zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego, a nawet utratą prawa jazdy. Najczęściej jednak kończy się mandatem i naliczeniem punktów karnych.
Za co możesz dostać mandat?
- Jazda bez wymaganych świateł od zmierzchu do świtu – 300 zł i 6 punktów karnych,
- jazda bez wymaganych świateł od świtu do zmierzchu – 100 zł i 2 punkty karne,
- jazda bez wymaganych świateł pojazdami niewyposażonymi w świateł mijania, drogowe lub do jazdy dziennej – 100 zł,
- jazda bez świateł w tunelu, niezależnie od pory doby – 200 zł i 6 punktów karnych,
- nieużywanie wymaganych świateł podczas zatrzymania i postoju w warunkach niedostatecznej widoczności – 150-300 zł i 3 punkty karne,
- korzystanie ze świateł drogowych niezgodnie z zasadami – 200 zł i 4 punkty karne,
- jazda bez świateł mijania w pojeździe holującym – 100 zł,
- używanie “szperacza” w pojeździe – 100 zł,
- nieprawidłowe używanie przednich świateł przeciwmgłowych (światła przeciwmgielne przednie powinny być włączone w warunkach ograniczonej widoczności) – 100 zł i 2 punkty karne.
Mandat zapłacisz za brak włączonych świateł, gdy są wymagane, ale też za:
- zakrywanie świateł i urządzeń sygnalizujących – 300 zł i 8 punktów karnych,
- umieszczenie na pojeździe ładunku zasłaniającego światła lub urządzenia sygnalizacyjne – 200 zł i 8 punktów karnych,
- brak świateł awaryjnych podczas wsiadania i wysiadania dzieci np. z autobusu szkolnego – 200 zł i 5 punktów karnych.,
- stosowanie oświetlenia LED w miejsce zwykłych żarówek – nawet 3000 zł i zatrzymanie dowodu rejestracyjnego.
Ciekawe! Mandat możesz również otrzymać za brak oświetlenia tablicy rejestracyjnej oraz za mruganie światłami.
Mandat za brak jednego światła w samochodzie
Kierowca może również dostać mandat za brak jednego światła. Wysokość kary zależy od tego, jak brak danego oświetlenia wpływa na bezpieczeństwo jazdy. Liczy się więc skala zagrożenia:
- brak światła mijania (jazda w dzień) – 50-100 zł lub samo pouczenie,
- brak światła mijania (w nocy lub przy złych warunkach atmosferycznych) – wyższy mandat, ponieważ auto stwarza większe zagrożenie,
- brak światła stopu – nawet 500 zł.
Mandat za brak świateł w samochodzie – na tym nie koniec
Kierowca zostanie również ukarany za uszkodzone reflektory lub niedziałające światła. Funkcjonariusz może zatrzymać dowód rejestracyjny pojazdu oraz nałożyć mandat.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, samochód musi być wyposażony w sprawne światła:
- drogowe – pojazd samochodowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h,
- mijania,
- kierunkowskazów,
- hamowania “stop”,
- oświetlające tylną tablicę rejestracyjną,
- pozycyjne przednie,
- pozycyjne tylne,
- odblaskowe tylne inne niż trójkątne,
- awaryjne,
- przeciwmgłowe tylne,
- cofania.
Załącznik do Rozporządzenia precyzuje, iż światła muszą być:
- symetryczne,
- w konkretnym kolorze,
- czyste i sprawne.
Złamanie tych przepisów może skutkować mandatem. Na tym jednak nie koniec, funkcjonariusz może zatrzymać dowód rejestracyjny, jeśli uzna, że pojazd jest niezgodny z warunkami technicznymi. Jeżeli awaria świateł jest poważna, może zakazać dalszej jazdy, co oznacza konieczność odholowania pojazdu na lawecie. Taką usterką jest np. brak świateł stopu. Brak wymaganego oświetlenia może mieć poważne konsekwencje finansowe, ponieważ górna granica grzywny to 3000 zł. Z tak wysoką kara muszą liczyć się kierowcy, gdy:
- nie działa większość oświetlenia,
- reflektor jest całkowicie rozbity, a jego elementy wystają na zewnątrz,
- kierowca ignoruje nakaz naprawy i dalej porusza się z niesprawnymi światłami.
Mandat za brak świateł a składka OC
Każdy mandat, w tym ten za brak świateł może wpłynąć na wysokość składki OC. Od 2022 roku firmy ubezpieczeniowe mają wgląd do informacji o mandatach i punktach karnych kierowców. Dzięki temu mogą precyzyjniej oszacować ryzyko. To z kolei może oznaczać wyższą składkę OC.
Jak ustrzec się przed mandatem za brak świateł w samochodzie?
Przede wszystkim przed każdą podróżą warto sprawdzić światła i jak najszybciej wymienić przepaloną żarówkę. Regularna kontrola stanu oświetlenia w samochodzie pomoże uniknąć problemów i mandatów. Kierowcy muszą pamiętać, że ich obowiązkiem jest troska o stan oświetlenia (żarówek i reflektorów) – powinny one być zawsze sprawne i odpowiednio ustawione, a także czyste i nieuszkodzone.
Warto też mieć przy sobie zapasowe żarówki, by w razie konieczności od razu wymienić tę uszkodzoną. W takim przypadku funkcjonariusz na pewno nie zatrzyma dowodu rejestracyjnego, prawdopodobnie nie nałoży też mandatu, a jedynie pouczy kierowcę.
Niestety, jeśli nie masz zapasowej żarówki na wymianę, czeka Cię kara – jej rodzaj i wysokość zależą od przewinienia.
