Zgodnie z Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym w fotelikach lub na podkładkach muszą podróżować dzieci o wzroście poniżej 150 cm. Przez pewien czas kryterium był wiek, od niedawna o przewożeniu w specjalnych fotelikach decyduje wzrost. Co ważne, urządzenie należy dostosować do wzrostu, wagi dziecka, ale też do rodzaju samochodu. Rodzice powinni wiedzieć, że nie ma uniwersalnych fotelików, a źle dobrany model nie spełni swojego zadania. Zakup dobrej jakości urządzenia to inwestycja w bezpieczeństwo pociechy – to właśnie najmłodsi są najbardziej narażeni na urazy np. podczas wykonywania gwałtownych manewrów. Tylko w kilku szczególnych przypadkach dopuszcza się możliwość transportu dziecka poza fotelikiem.
Przewożenie dziecka w foteliku – co mówią przepisy?
Zasady bezpiecznego, prawidłowego przewożenia najmłodszych w pojazdach znajdziemy w przepisach Ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 39 pkt 3).
„W pojeździe kategorii M1, N1, N2 i N3, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy, wyposażonym w pasy bezpieczeństwa lub urządzenia przytrzymujące dla dzieci, dziecko mające mniej niż 150 cm wzrostu jest przewożone, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 3b, w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci, zgodnym z:
1) masą i wzrostem dziecka oraz
2) właściwymi warunkami technicznymi określonymi w przepisach Unii Europejskiej lub w regulaminach EKG ONZ dotyczących urządzeń przytrzymujących dla dzieci w pojeździe.”
Z zapisów jasno wynika, że dziecko, które ma mniej niż 150 cm wzrostu, musi podróżować w foteliku bezpieczeństwa lub „innym urządzeniu przytrzymującym”. Ustawodawca precyzuje również, że urządzenie musi być dostosowane do masy i wzrostu dziecka, a także zgodne z warunkami technicznymi określonymi w odpowiednich przepisach.
Postępując zgodnie z przepisami kierowca nie powinien patrzeć na wiek, ale na wzrost – oznacza to, że nawet starsze dzieci muszą jeździć na podkładkach lub w fotelikach, jeśli nie osiągnęły granicy wzrostu ustalonej przez ustawodawcę.
Pamiętaj! Przepisy te dotyczą przewożenia najmłodszych w samochodach osobowych oraz ciężarowych.
Oto najważniejsze zasady dotyczące przewożenia dzieci w fotelikach:
- z fotelików muszą korzystać wszystkie dzieci, które mają mniej niż 150 cm wzrostu;
- dzieci przewożone na podkładkach lub w fotelikach muszą mieć zapięte pasy bezpieczeństwa;
- niemowlęta przewożone na przednim siedzeniu muszą podróżować tyłem do kierunku jazdy – poduszkę powietrzną należy wyłączyć;
- fotelik musi być dobrany do masy i wzrostu dziecka.
Ważne! Niedopuszczalne jest przewożenie dziecka na kolanach!
Mandat za brak fotelika – za co kierowca zostanie ukarany?
Za nieprawidłowe przewożenie dziecka kierowca otrzyma mandat oraz punkty karne. Co ważne, karany jest nie tylko brak fotelika, ale też nieprawidłowe zamontowanie urządzenia.
Kierowca dostanie karę za:
- przewożenie poza fotelikiem, podkładką lub innym urządzeniem podtrzymującym, dziecka, które nie ma 150 cm wzrostu;
- niewyłączenie poduszki powietrznej, gdy dziecko podróżuje na przednim siedzeniu tyłem do kierunku jazdy;
- przewożenie dziecka poniżej 3 roku życia samochodem, który nie ma pasów oraz fotelika lub innego urządzenia podtrzymującego;
- jazdę z dzieckiem siedzącym w foteliku nieprawidłowo zamontowanym – niezgodnie z zaleceniami producenta.
Ważne! Za nieprawidłowe przewożenie najmłodszych funkcjonariusz wystawi mandat w wysokości 300 zł.
Kierowca może też spodziewać się kary w postaci punktów karnych:
- 15 punktów karnych należy się kierowcy, który w nieprawidłowy sposób przewozi więcej niż dwójkę dzieci;
- 10 punktów otrzyma kierowca przewożący w sposób niezgodny z zasadami dwójkę dzieci;
- 5 punktów zostanie nałożonych na kierowcę, które nieprawidłowo przewozi jedno dziecko.
Mandat za brak fotelika – czy zawsze się należy?
Prawo przewiduje kilka wyjątków – to sytuacje szczególne, w których można zrezygnować z przewożenia dziecka w foteliku. W tych konkretnych przypadkach kierowca nie zostanie ukarany mandatem czy punktami karnymi. Kiedy możliwe jest przewożenie najmłodszych poza fotelikiem?
- Dziecko ma więcej niż 135 cm wzrostu (nadal mniej niż 150 cm), jednak ze względu na jego masę nie ma możliwości dobrania odpowiedniego fotelika lub urządzenia przytrzymującego. W takiej sytuacji można przewozić dziecko przypięte pasami, jednak tylko na tylnym siedzeniu.
- Dziecko ma wydane przez lekarza zaświadczenie o przeciwwskazaniach do przewożenia w foteliku lub urządzeniu przytrzymującym. Zaświadczenie musi mieć termin ważności, powinno być też zgodne z obowiązującym wzorem.
- Jeśli kierowca przewozi na tylnej kanapie trójkę dzieci i nie ma miejsca na zamontowanie trzech fotelików – jedno z dzieci może podróżować z tyłu, jednak musi być przypięte pasami bezpieczeństwa. Dotyczy to jedynie dzieci, które skończyły 3 lata.
- Bez fotelika mogą też podróżować dzieci przewożone taksówką, specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego, pojazdem Policji, Straży Granicznej, straży miejskiej lub gminnej.
Co oznacza, że fotelik jest prawidłowo dobrany i zamontowany?
Aby prawidłowo, w bezpieczny sposób przewozić najmłodszych, należy wybrać odpowiedni fotelik, a następnie właściwie go zamontować. Jak wspomniano na początku, nie ma uniwersalnych urządzeń – fotelik należy dostosować do wzrostu i wagi dziecka.
Pamiętaj! Po fotelik najlepiej wybrać się z dzieckiem, by na miejscu przymierzyć malucha do urządzenia. Wybór właściwego fotelika to kwestia bezpieczeństwa dziecka!
Fotelik musi być zgodny z właściwymi warunkami technicznymi określonymi w przepisach Unii Europejskiej, regulaminach EKG ONZ.
Na co zwrócić uwagę, wybierając fotelik?
Kupując fotelik, sprawdź, czy będziesz mógł zamontować go w swoim samochodzie. Zwróć też uwagę na atesty mówiące o tym, czy urządzenie pozytywnie przeszło testy bezpieczeństwa. Dobrze, jeśli urządzenie:
- ma pięciopunktowy system pasów bezpieczeństwa;
- jest wyposażone w wytrzymałe pasy z miękkimi nakładkami, które zapewnią maluchowi komfort;
- jest montowane za pomocą systemu ISOFIX.
Foteliki dostępne są w V kategoriach wagowych – 0 i 0+ przeznaczone są dla najmłodszych dzieci o wadze do 10 kg oraz do 13 kg. Kategoria I to foteliki dla najmłodszych o wadze 9-18 kg, kategoria II dla dzieci o wadze 15-25 kg oraz kategoria III dla dzieci od 22 kg do 36 kg. Kierowca powinien sprawdzić, czy dziecko wygodnie i bezpiecznie siedzi w foteliku, czy bez problemu można zapiąć pasy. Ważne jest również miejsce montażu urządzenia – fotelik powinien być stabilny, nie może się kołysać, przesuwać. Tylko prawidłowo zamontowany zapewni bezpieczeństwo małemu pasażerowi i uchroni kierowcę przed mandatem – tłumaczy Katarzyna Gaweł, ekspert w zacomandat.pl.
Trzeba też pamiętać o wymianie fotelika na kolejny model, gdy dziecko podrośnie. Jakie sygnały sugerują, że zmiana jest niezbędna?
- Głowa malucha wystaje poza zagłówek.
- Dziecko przekroczy normy wzrostu i wagi przewidziane dla danego fotelika.
- Fotelik uległ uszkodzeniu, np. na skutek udziału samochodu w kolizji. Nawet najmniejsze uszkodzenie powinno prowadzić do wymiany urządzenia.
Kwestią sporną pozostaje wciąż temat wymiany fotelika na podkładkę. Wielu rodziców dokonuje tej zmiany zbyt szybko, za wcześnie. Warto pamiętać, że podkładka nie zapewni takiego bezpieczeństwa jak fotelik, nie ma zagłówków, nie chroni głowy i karku. Co więcej, pasy mogą przechodzić w nieodpowiednim miejscu – przez szyję, zamiast przez barki.
Eksperci podkreślają, że o wymianie fotelika na podkładkę można myśleć, gdy dziecko osiągnie wzrost 135 cm i wagę ponad 15 kg. Wciąż jednak należy zwracać uwagę na ułożenie pasów. Nie powinny uciskać na brzuch i przechodzić przez szyję.
Mandat za brak fotelika – o czym jeszcze pamiętać?
Fotelik bezpieczeństwa ma chronić najmłodszych pasażerów, którzy są najbardziej narażeni na poważne skutki wypadków i kolizji. Aby jednak urządzenie spełniło swoje zadanie, musi być odpowiednio dobrane i dobrze zamontowane.
Nie warto oszczędzać na zakupie fotelika, zwłaszcza że możliwie jest wykupienie specjalnego ubezpieczenia na wypadek uszkodzenia, zniszczenia lub kradzieży. Takie zabezpieczenie otrzymasz w ramach pełnego autocasco. Niektóre towarzystwa traktują też fotelik jako bagaż – w takiej sytuacji musisz wykupić ubezpieczenie bagażu.
Pamiętaj, że nie jest ważne, jak często wozisz dziecko ani jak dalekie podróże odbywacie. Malucha należy zawsze zabezpieczyć – posadzić i zapiąć w foteliku.

