Zakup używanego samochodu zawsze wiąże się z ryzykiem – nabywcy często obawiają się, że deklarowany przebieg nie jest rzeczywisty. Niestety przez długi czas można było spotkać się z taką praktyką, ponieważ auto z mniejszą liczbą przejechanych kilometrów było atrakcyjniejsze dla kupującego. Proceder ten został jednak skutecznie ograniczony przez przepisy. Jakie kary grożą za cofanie licznika?
Zazwyczaj im starszy jest samochód, tym jego przebieg większy. Z drugiej strony większa liczba kilometrów na liczniku oznacza, że samochód jest bardziej wyeksploatowany, być może jest w nieco gorszym stanie niż jego odpowiednik, który pokonał mniej kilometrów. Oczywiście nie musi być to regułą, ponieważ kondycja auta zależy od wielu czynników, np. sposobu jego użytkowania. Osoby szukające samochodu na rynku wtórnym zwracają jednak uwagę na liczby i z pewnością pojazdy z mniejszym przebiegiem są bardziej pożądane. Jedną z nieuczciwych praktyk, które miały umożliwić szybką sprzedaż auta, jest przekręcenie licznika – dotyczy to przede wszystkim pojazdów sprowadzanych z zagranicy.
Cofanie licznika – co mówi prawo?
Zmiana liczby kilometrów na liczniku jest jednym z najpowszechniejszych oszustw stosowanych przez nieuczciwych handlarzy samochodami. W naszym kraju cofanie licznika jest przestępstwem karanym zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Policja ma prawo (a od 2020 obowiązek) podczas kontroli drogowej sprawdzić stan licznika samochodu. Ukarany będzie ten, kto:
- wykonał cofnięcie licznika, np. mechanik samochodowy,
- zlecił wykonanie cofnięcia licznika.
Wszystkie osoby współdziałające w procederze mogą spodziewać się kary.
Ważne! Polska ma jedne z najsurowszych kar za cofanie licznika samochodowego! Taki proceder jest jednoznacznie nielegalny!
Jeśli podczas kontroli zostanie stwierdzone przestawienie licznika, właściciel samochodu staje się potencjalnym podejrzanym. Jednak samo stwierdzenie podczas kontroli drogowej cofnięcia licznika nie oznacza od razu pewnej winy kierowcy. Trzeba wziąć pod uwagę, że mógł być zupełnie nieświadomy procederu i sam padł ofiarą oszustwa. Po przeprowadzeniu dochodzenia zostaną ustalone osoby odpowiedzialne za nieprawidłowości i to one będą podlegać karze – tłumaczy Katarzyna Gaweł, specjalista w zacomandat.com.
Dlaczego kręcenie licznika jest karane?
Proceder cofania liczników oznacza dla nabywców używanych samochodów milionowe straty. Osoby kupujące samochód z przekręconym licznikiem kilometrów zazwyczaj przepłacają o 20% (a nawet więcej) w stosunku do faktycznej wartości samochodu.
Ponieważ praktyka ta dotyczy wielu krajów Europy, mówi się, iż jest to problem powodujący globalne straty finansowe. Niestety, nie wszędzie stosuje się rygorystyczne kary. Eksperci tłumaczą, że gdyby wszystkie państwa członkowskie UE miały takie same przepisy dotyczące oszustw związanych z cofaniem liczników, spowodowałoby to długoterminowe rozwiązanie problemu. Tymczasem niektóre kraje zdają się nie dostrzegać powagi problemu i nawet rygorystyczne przepisy niekoniecznie przekładają się na zmniejszenie procederu.
Jakie są kary za cofanie licznika?
Za cofanie licznika grozi grzywna, kara ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności. Szczegóły można znaleźć w art. 306a Kodeksu karnego.
§ 1. Kto zmienia wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingeruje w prawidłowość jego pomiaru, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. § 2. Tej samej karze podlega, kto zleca innej osobie wykonanie czynu, o którym mowa w § 1. § 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Kiedy i która kara grozi osobom odpowiedzialnym za przestępstwo?
- W mniej poważnych przypadkach sprawca może otrzymać łagodniejszą karę, np. grzywnę. Może też zostać objęty dozorem kuratora na okres do 2 lat,
- w poważniejszych przypadkach grozi kara pozbawienia wolności do 5 lat.
Ciekawe! Choć kary w Polsce są surowe (w Niemczech przestępca cofający drogomierz może zostać ukarany grzywną lub karą pozbawienia wolności do roku), a oszustom grozi pozbawienie wolności nawet do 5 lat, złapanie przestępcy jest w praktyce niemal niemożliwe. Oszustwa związane z cofaniem liczników bywają niewykrywane, a sprawcy unikają często odpowiedzialności.
Jak sprawdzić, czy licznik nie jest cofnięty?
Istnieje kilka sposobów na weryfikację wskazań drogomierza. Warto z nich skorzystać przed zakupem używanego auta.
- Baza CEPiK – zawiera informacje od wydziałów komunikacji, ubezpieczycieli, policji, Inspekcji Ruchu Drogowego, stacji kontroli pojazdów. Aby sprawdzić stan licznika, wystarczy wpisać dane z dowodu rejestracyjnego samochodu. Trzeba podać numer rejestracyjny danego pojazdu, numer VIN oraz datę pierwszej rejestracji auta. Weryfikując historię pojazdu, dowiesz się, jaki był ostatni przebieg auta, który odnotowano podczas badania technicznego lub przeprowadzonej kontroli drogowej. To metoda na poznanie realnego przebiegu pojazdu. Raporty z historii pojazdów gromadzą informacje z różnych krajów, dlatego pozwalają wykryć oszustwa na poziomie globalnym, nie tylko lokalnym.
- Autoryzowana Stacja Obsługi – w przypadku aut o dużej wartości zaleca się wizytę w ASO. Dane o regularnym serwisowaniu lub jego braku to ważne informacje dla przyszłego nabywcy pojazdu.
- Oględziny samochodu – warto zweryfikować, jak wygląda wnętrze pojazdu, jak auto zachowuje się podczas jazdy. Duże nieścisłości w informacjach od sprzedającego mogą budzić niepokój – jeśli stan wnętrza nie zgadza się z deklarowanym przebiegiem, warto zastanowić się nad taka transakcją.
Pamiętaj! Przebiegi samochodów spisuje się nie tylko podczas okresowych badań pojazdów. Licznik sprawdzany jest przy okazji przeglądów w autoryzowanych serwisach samochodowych, a także w ramach zawierania umów ubezpieczeniowych.
Jak policja sprawdza licznik?
Policjanci podczas kontroli drogowej mają obowiązek sprawdzić stan licznika. Porównują dane z informacjami z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Pozwala to wykryć ewentualne oszustwa. Jeśli stwierdzą nieprawidłowości, przekazują sprawę do wydziału dochodzeniowo-śledczego. Ten ma za zadanie ustalić, w jakich okolicznościach doszło do przekręcenia licznika.
Wymiana licznika kilometrów
Istnieją sytuację, kiedy kierowca musi wymienić licznik kilometrów. Takie działanie dopuszcza się tylko w konkretnych przypadkach:
- awaria licznika – urządzenie przestało odmierzać pokonane kilometry,
- wymiana elementu – kierowca musi wymienić deskę rozdzielczą lub moduł nierozerwalnie połączony z licznikiem kilometrów.
Aby procedura była legalna, kierowca musi zgłosić się do Stacji Kontroli Pojazdów w ciągu 14 dni od dokonania wymiany. Złożyć oświadczenie podpisywane pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz dokonać odczytu drogomierza – diagnosta wprowadzi dane do CEPiK.
Jeśli kierowca nie zgłosi wymiany licznika przebiegu naraża się na karę grzywny w wysokości 3000 zł. Ostateczna decyzja sędziego zależy jednak od wielu składowych i zdarza się, że kierowca uniknie tak wysokiej kary.
